भरकटणारी तरुणाई, वाढती गुन्हेगारी आणि अस्वस्थ नागरिक; हिंगणघाटला प्रवीण मुंडेंसारख्या अधिकाऱ्याची प्रतीक्षा!
हिंगणघाट वर्धा जिल्हा विभागीय उपसंपादक मो मकसुद बावा
हिंगणघाट शहर आज ज्या परिस्थितीतून जात आहे, त्या परिस्थितीकडे केवळ एक सामान्य प्रशासकीय समस्या म्हणून पाहून चालणार नाही. हा प्रश्न आता शहराच्या सामाजिक आरोग्याचा, कायदा व सुव्यवस्थेचा, तरुणाईच्या भविष्याचा आणि एकंदरीत हिंगणघाटच्या अस्तित्वाचा बनला आहे. एकेकाळी शांत, सुसंस्कृत आणि सामाजिक सलोख्यासाठी ओळखले जाणारे हे शहर आज वाढत्या व्यसनाधीनतेच्या विळख्यात, गुन्हेगारीच्या सावटाखाली आणि अस्वस्थ नागरिकांच्या चिंतेमध्ये अडकले असल्याची भावना सर्व स्तरांतून व्यक्त होत आहे. शहराच्या वेशीवर उभ्या राहत असलेल्या नव्या वसाहती, लेआऊट आणि विकासकामांच्या गदारोळात एक वेगळेच वास्तव आकार घेत असल्याचे अनेक सुजाण नागरिकांच्या निदर्शनास येत आहे. हे वास्तव केवळ चिंतेचे नाही, तर भविष्यासाठी धोक्याची घंटा ठरू शकते.
मागील काही काळात शहरातील विविध भागांतून व्यसनाधीनतेबाबत व्यक्त होणाऱ्या तक्रारी, तरुणांच्या चुकीच्या संगतीबाबत निर्माण झालेली चिंता, सार्वजनिक ठिकाणी वाढत चाललेली बेशिस्तीची प्रवृत्ती आणि कायद्याचा धाक कमी झाल्याची नागरिकांमधील भावना या गोष्टींनी परिस्थिती अधिक गंभीर केली आहे. अनेक पालक आज आपल्या मुलांच्या भवितव्याबाबत चिंतित आहेत. कारण ज्या वयात शिक्षण, संस्कार आणि करिअर घडायला हवे, त्या वयात काही तरुण चुकीच्या मार्गावर भरकटत असल्याच्या घटना आणि चर्चा समाजाला अस्वस्थ करणाऱ्या आहेत. व्यसनाधीनता ही केवळ एका व्यक्तीची समस्या नसते; ती एका कुटुंबाचे भविष्य उद्ध्वस्त करते, समाजात असुरक्षितता वाढवते आणि गुन्हेगारीला खतपाणी घालते. त्यामुळे हिंगणघाटसमोरील हे संकट अत्यंत गांभीर्याने हाताळण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
याच पार्श्वभूमीवर आज हिंगणघाटमध्ये एक प्रश्न अधिक तीव्रतेने उपस्थित होत आहे की, शहरात पुन्हा शिस्त कोण आणणार? कायद्याचा धाक कोण निर्माण करणार? व्यसनाच्या विळख्यात अडकणाऱ्या तरुणाईला योग्य दिशेने नेण्यासाठी कठोर आणि परिणामकारक पावले कोण उचलणार? या प्रश्नांची उत्तरे शोधताना अनेक नागरिकांच्या चर्चेत एक नाव वारंवार पुढे येताना दिसते आणि ते म्हणजे महाराष्ट्र पोलीस सेवेतील पोलीस निरीक्षक प्रवीण मुंडे.
प्रवीण मुंडे यांचे महत्त्व केवळ ते एक पोलीस अधिकारी आहेत म्हणून नाही, तर त्यांनी विविध ठिकाणी सेवा बजावताना निर्माण केलेल्या कार्यशैलीमुळे आहे. अनेक अधिकारी पद सांभाळतात, आदेश देतात आणि कार्यकाळ पूर्ण करतात; परंतु काही अधिकारी आपल्या कार्यपद्धतीमुळे जनमानसात वेगळी ओळख निर्माण करतात. प्रवीण मुंडे हे अशाच अधिकाऱ्यांपैकी एक मानले जातात. शिस्त, कर्तव्यनिष्ठा, निर्भीड निर्णयक्षमता, प्रत्यक्ष मैदानात उतरून काम करण्याची वृत्ती आणि कायद्याच्या अंमलबजावणीत कोणतीही तडजोड न करण्याची भूमिका ही त्यांच्या कार्यशैलीची वैशिष्ट्ये म्हणून अनेकदा अधोरेखित केली जातात.
समुद्रपूर येथे सेवा बजावत असताना त्यांनी प्रशासनात शिस्त निर्माण करण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांची चर्चा आजही नागरिकांच्या स्मरणात असल्याचे अनेकांकडून सांगितले जाते. त्यानंतर नागपूर ग्रामीण परिसरातील विविध पोलीस ठाण्यांमध्ये सेवा बजावताना त्यांनी कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी सक्रिय भूमिका बजावली. त्यांच्या कामाची एक विशेष बाब म्हणजे ते परिस्थितीचा अभ्यास केवळ कागदोपत्री करत नाहीत, तर प्रत्यक्ष परिस्थिती समजून घेण्यासाठी मैदानात उतरतात. अनेक नागरिकांच्या मते, त्यांची उपस्थितीच पोलीस यंत्रणेमध्ये कार्यक्षमतेचा संदेश देणारी ठरते.
आज हिंगणघाटसमोर असलेले सर्वात मोठे आव्हान म्हणजे वाढती व्यसनाधीनता आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या सामाजिक समस्या. या समस्यांवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी केवळ औपचारिक कारवाया पुरेशा ठरणार नाहीत. त्यासाठी सातत्यपूर्ण मोहिमा, प्रभावी गस्त, समाजविघातक प्रवृत्तींवर कठोर कारवाई, नागरिकांशी संवाद आणि कायद्याचा धाक निर्माण करणारे नेतृत्व आवश्यक आहे. अनेक नागरिकांचा विश्वास आहे की, प्रवीण मुंडे यांच्याकडे अशा प्रकारच्या आव्हानात्मक परिस्थितीला सामोरे जाण्याचा अनुभव आणि क्षमता आहे. त्यांच्या कार्यशैलीबद्दल बोलताना अनेक जण एक गोष्ट आवर्जून नमूद करतात की, ते शब्दांपेक्षा कृतीवर विश्वास ठेवतात आणि कायद्याची अंमलबजावणी करताना कोणत्याही प्रकारच्या दबावाला बळी पडत नाहीत.
आज हिंगणघाटला अशाच अधिकाऱ्याची आवश्यकता असल्याची भावना नागरिकांमध्ये निर्माण झाली आहे. कारण शहरातील परिस्थिती सुधारण्यासाठी केवळ प्रशासकीय उपस्थिती पुरेशी नाही; तर प्रभावी नेतृत्व आवश्यक आहे. नागरिकांच्या मनात सुरक्षिततेची भावना निर्माण करणारा, गुन्हेगारी प्रवृत्तींना स्पष्ट संदेश देणारा, व्यसनमुक्त समाजासाठी कठोर पावले उचलणारा आणि कायद्याचा धाक पुन्हा प्रस्थापित करणारा अधिकारी शहराला लाभावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. अनेक नागरिकांच्या मते, प्रवीण मुंडे यांच्या कार्यपद्धतीमध्ये ही क्षमता दिसून येते.
म्हणूनच हिंगणघाटचे स्थानिक लोकप्रतिनिधी, सामाजिक संघटना, व्यापारी संघटना आणि सुजाण नागरिकांनी या मागणीचे गांभीर्य ओळखणे आवश्यक आहे. ही मागणी कोणत्याही व्यक्तीच्या गौरवासाठी नाही, तर शहराच्या हितासाठी आहे. जर शहरातील मोठा वर्ग एखाद्या अधिकाऱ्याच्या कार्यक्षमतेवर विश्वास व्यक्त करीत असेल, तर त्या भावनेची दखल घेणे आवश्यक ठरते. स्थानिक लोकप्रतिनिधींनी नागरिकांच्या भावना शासनापर्यंत पोहोचवून महाराष्ट्र शासन, गृह विभाग आणि वरिष्ठ पोलीस प्रशासनाकडे प्रभावी पाठपुरावा करणे गरजेचे आहे.
आज हिंगणघाटला केवळ अधिकारी नको आहे; तर दिशा देणारे नेतृत्व हवे आहे. आज शहराला केवळ प्रशासकीय व्यवस्था नको आहे; तर कायद्यावर विश्वास निर्माण करणारी कार्यपद्धती हवी आहे. आज शहराला केवळ कारवाई नको आहे; तर भविष्यातील पिढी वाचविण्याची तळमळ हवी आहे. आणि म्हणूनच अनेक नागरिकांच्या मनात एक अपेक्षा निर्माण झाली आहे की, जर प्रवीण मुंडे यांच्यासारख्या शिस्तप्रिय, कर्तव्यनिष्ठ आणि परिणामकारक अधिकाऱ्याला हिंगणघाटमध्ये काम करण्याची संधी मिळाली, तर शहरात कायदा व सुव्यवस्थेबाबत सकारात्मक वातावरण निर्माण होऊ शकते, व्यसनाधीनतेविरुद्ध अधिक प्रभावी लढा उभा राहू शकतो आणि नागरिकांच्या मनात प्रशासनाविषयीचा विश्वास अधिक दृढ होऊ शकतो.
हिंगणघाटचा प्रश्न हा कोणत्याही एका व्यक्तीचा नाही; तो संपूर्ण शहराच्या भवितव्याचा आहे. त्यामुळे नागरिकांच्या या अपेक्षांचा आदर करून, शहराच्या सद्यस्थितीचा गांभीर्याने विचार करून आणि जनहिताला प्राधान्य देत पोलीस निरीक्षक प्रवीण मुंडे यांच्या नियुक्तीबाबत सकारात्मक विचार व्हावा, अशी अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे. कारण ही केवळ एका अधिकाऱ्याच्या नियुक्तीची मागणी नाही; ही हिंगणघाटच्या सुरक्षित, शिस्तबद्ध, व्यसनमुक्त आणि उज्ज्वल भवितव्याची मागणी आहे.
_______________________
मो मकसूद बावा पत्रकार हिंगणघाट जिला वर्धा मिडिया पोलिस टाइम विभागीय उपसंपादक
_______________________
