*👆👆आजपासून १७१ वर्षांपूर्वी भारतातील पहिली रेल्वे नामदार नाना शंकरशेट ह्यांच्या प्रयत्नांना बोरीबंदर ते ठाणे दरम्यान धावली.*. १६ एप्रिल १८५३ रोजी मुंबईकरांचा गोंधळ उडाला होता. आज बिनबैलाची गाडी शहरात धावणारी होती. ह्या शुभदिनी मोठमोठ्या प्रतिष्ठित व्यक्ती उपस्थित होत्या. १४ डबे आणि तीन महाकाय इंजिन असलेल्या ह्या पहिल्या रेल्वे प्रवासाचा आनंद ४०० प्रवाश्यांनी लुटला. आपापल्या दर्जानुसार लोक गाडीत बसले होते. *नामदार यार्डली , जज्ज चार्लस् जकसन* तसेच *नाना शंकरशेट* ही मंडळी उपस्थित होती. भारतातील पहिली रेल्वे. सिंध, सुलतान व साहिब ह्या नावांच्या तीन इंजिनांनी खेचली. १६ एप्रिल १८५३ ला दुपारी ३.३० वाजता इतिहास घडला. तोफांची सलामी देण्यात आली. गार्डने शीट्टी वाजवून हिरवा बावटा दाखविल्या बरोबर त्या राक्षसी आकाराच्या तीन इंजिनांनी कर्णभेदी भोंगे वाजवले. त्या इंजिनांच्या धुरांचे लोळ ढगांप्रमाणे भासत होते. काळे पोषाख घातलेले इंजिनाच्या पोटात असलेले खलाशी ,फावड्याने कोळसा आगीत लोटत होते. त्या तीन राक्षसी अजस्त्र इंजिनांनी चमत्कार घडवला. ती गाडी चक्क चालू लागली. लोक बोलू लागले की , पुराणकाळात आपण अद्भुत चमत्काराच्या गोष्टी नुसत्याच ऐकल्या होत्या. पण आता कलियुगात त्या प्रत्यक्षात पहात आहोत. परिणामी ते अद्भूत दृश्य पाहून लोकांनी हात जोडून लोटांगण घातले. गाडीचा वेग , शिट्ट्यांचा आवाज याने लोक भयचकित तर झालेच.किंबहुना गायी , बैल भेदरले व कुत्रे पिसाळल्यासारखे भुंकू लागले. एकीकडे लष्करी बँडही निनादत होता. कोठल्याच बैल-घोडयासारख्या जनावराकडून न ओढताच धावू शकणारे हे अजब यंत्र चमत्कारासारखेच वाटत होते.बोरीबंदर ते ठाणे हे अंतर २१ मैलांचे (३४ किमीचे) आहे. हे अंतर कापायला गाडीने तब्बल १ तास १२ मिनिटे घेतली. ह्यामध्ये गावागावात लोक तिच्या स्वागताला तयार होते. गाडी भायखळ्या जवळ आली तेव्हा तिच्या स्वागतासाठी मोठी गर्दी जमली होती. लोक दाटीवाटीने गच्चीवर ,डोंगरावर उभे राहून ह्या चमत्काराला नमस्कार करत होते व ४.५८ वाजता गाडी ठाणे स्टेशनावर पोहोचली ,तेव्हा तिच्या स्वागतासाठी ठाण्यात भव्य शामियाना उभारण्यात आला होता. ठाणे रेल्वे स्थानकावरही ही गाडी पाहण्यास लोकांनी गर्दी केली होती. त्याकाळी ठाणे स्थानक छोटे आणि कौलारू होते. सर्व पाहुण्यांना शाही मेजवानी देण्यात आली. तेथे प्रतिष्ठितांची भाषणे होऊन ६.३० वाजता ठाणे सोडून बरोबर ५५ मिनिटे आगीची गाडी बोरिबंदर स्टेशनावर पोहोचली. असा होता पहिल्या आगगाडीचा प्रवास. कोणत्याही चमत्काराला दैवत्व बहाल करणा-या भारतीयांनी ह्या गाडीचे नामकरण केले *चाक्या म्हसोबा*. पहिल्या रेल्वे गाडीला १४ डबे होते. तिस-या वर्गाचे डबे फारच गैरसोयीचे होते. त्यात बसण्यासाठी बाकेच नव्हती. प्रवाशांना उभं राहूनच प्रवास करावा लागत होता. खिडक्याही इतक्या उंचीवर होत्या की, प्रवाशांना उभे राहिल्यानंतरही खिडकीतून बाहेरचे दृश्य दिसत नव्हते. त्यामुळे स्वाभाविकपणेच ह्या गाडीला *बकरा गाडी* असे संबोधले जात असे.१९ व्या शतकात लोक जात-पात, धर्म, अंधश्रद्धा, अज्ञानाच्या भोव-यात अडकलेले होते. पहिली रेल्वे सुरू करताना ब्रिटिश सरकारला वाटत होते की. त्या काळात भुकेकंगाल म्हणून ओळखले जाणारे भारतातील रहिवासी रेल्वेचे तिकीट खरेदी करतील का, अस्पृश्यांची सावलीही अंगावर पडून देणारे भारतीय उच्च-नीचतेचा भेद विसरून एकत्र प्रवास करतील का, मात्र, तत्कालीन मुंबई-ठाण्यातल्या लोकांनी रेल्वे प्रवासाला अभूतपूर्व प्रतिसाद दिला होता. १८५३ मध्ये रेल्वे सुरू करण्यात सर्वात मोठे योगदान. *नाना शंकरशेट* ह्यांचे आहे. आगगाडी सुरू झाल्यास मुंबईचं वैभव, वाहतूक व व्यापार वाढेल. त्यामुळे सरकारलाही फायदा होईल, अशी नानांची मते होती. १६ एप्रिलला धावलेल्या पहिल्या रेल्वेगाडीतून सुमारे २५ व्हीआयपींनी प्रवास केला. त्यामध्ये नानाशंकरशेट हे प्रमुख समावेश होता. रेल्वे सुरू होण्यासाठी नानांनी जे बहुमोल सहकार्य केले. त्याबद्दल त्यांना पहिल्या वर्गाचा सोन्याचा पास देऊन त्यांचा बहुमान करण्यात आला होता.ह्याचे कारण असे नानांनीच GIP रेल्वे कंपनी स्थापन केलेली होती ही कंपनी अशिया खंडातील पहिली कंपनी होती. म्हणून भारतीय रेल्वेच्या इतिहासात नाना शंकरशेट ह्यांना त्यांच्या कार्याला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे....✍️✍️👍👍Forward मॅसेज नाना शंकरशेठ यांना भारतरत्न पुरस्कार द्यावा तसेचत्यांचे नाव मुंबई सेंट्रल रेल्वे स्टेशन लl द्यावे तसेच त्याचे नावाने एक महाराष्ट्र मध्यप्रदेश ला जोडणारी रेल्वे भोपाल येथून पुणे मुंबई साठी रेल्वे प्रवासी गाडी सुरू करावी अशी मागणी रेल्वे प्रवासी मित्र भारतीय किसान संघटन ओबीसी जनकल्याण संघ महाराष्ट्र सह महाराष्ट्र मधील असंख्य सामजिक संघटना तर्फे करण्यात आली आहे.पण अजूनही त्याबाबत केंद्रसरकार ने अमूर्त महोत्सवात निर्णय घेतला नाही.प्रशांत बोरकर रावेर रेल्वे प्रवासी मित्र.प्रदेश अध्यक्ष भारतीय किसान संघटन ओबीसी जनकल्याण संघ8208361187