शिर्डीतील चिन्ना राव यांच्या सुप्रसिद्ध हॉटेलमध्ये डोस्यात चक्क झुरळ !‘अंडा डोसा’चं रहस्य काय ? शाकाहारी ग्राहकांच्या ताटात नेमकं काय वाढलं जातंय ?
(स्पेशल रिपोर्ट प्रशांत बाफना विभागीय संपादक)
भाग 2
शिर्डीतील प्रसिद्ध साऊथ इंडियन हॉटेलमध्ये डोस्यातून चक्क झुरळ आढळल्याची धक्कादायक घटना समोर आल्यानंतर पञकारांनी ही बाब पुराव्यांसह जनतेसमोर आणली. बातमी प्रसिद्ध होताच हॉटेल प्रशासनाने तातडीने साफसफाई केली आणि कर्मचाऱ्यांची कानउघडणी केल्याची माहिती समोर आली. मात्र, प्रश्न केवळ एका झुरळापुरता मर्यादित आहे का ? हा खरा मुद्दा आता समोर येत आहे.
कारण या घटनेनंतर या हॉटेलमधील ‘SP डोसा’ अर्थात अंड्यापासून बनविला जाणारा डोसा चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे.
▪️‘व्हेज’ हॉटेलमध्ये अंड्याचा डोसा ? मग ग्राहकांना माहिती दिली जाते का ?▪️
शिर्डीत देशाच्या कानाकोपऱ्यातून भाविक येतात. त्यातील अनेक ग्राहक पूर्ण शाकाहारी असतात. अशा ग्राहकांसाठी एखाद्या हॉटेलमध्ये अंड्यापासून पदार्थ तयार केला जात असेल, तर त्याबाबत ग्राहकांना स्पष्ट आणि पारदर्शक माहिती देणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरते.
मात्र जर साधा डोसा आणि अंड्याचा डोसा एकाच स्वयंपाकघरात, एकाच भट्टीवर किंवा समान उपकरणांवर तयार होत असतील, तर शाकाहारी ग्राहकांच्या मनात साहजिकच प्रश्न निर्माण होतो—
आपण ऑर्डर केलेला पदार्थ खरोखर स्वतंत्रपणे आणि शाकाहारी पद्धतीने तयार झाला आहे का ?
हा प्रश्न केवळ भावनेचा नाही; अन्न हाताळणी, स्वच्छता आणि ग्राहकांना योग्य माहिती देण्याच्या दृष्टीने तपासणीचा विषय आहे.
▪️झुरळाच्या घटनेनंतर ‘किचन’चीही तपासणी होणार का ?▪️
डोस्यात झुरळ आढळणे ही साधी बाब म्हणून दुर्लक्ष करण्यासारखी नाही. अन्नामध्ये कीटक आढळणे म्हणजे हॉटेलच्या स्वच्छता व्यवस्थेवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण करणारी बाब आहे.
त्यामुळे आता केवळ हॉटेलची वरवरची साफसफाई झाली का, एवढेच न पाहता—
▪️स्वयंपाकघराची स्वच्छता कशी आहे ?
अन्नसाठवणूक कशी केली जाते ?
▪️कच्चा माल कुठे आणि कसा ठेवला जातो ?
▪️कीटक नियंत्रणाची व्यवस्था आहे का ?
▪️अंड्याचे पदार्थ आणि शाकाहारी पदार्थ कसे हाताळले जातात ?
▪️ग्राहकांना पदार्थांची योग्य माहिती दिली जाते का ?
▪️हॉटेलमध्ये अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन होते का ?
या सर्व बाबींची अधिकृत तपासणी होणे गरजेचे आहे.
▪️ग्राहकाने पुरावे जपून ठेवले; आता FDA काय करणार ?▪️
या प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे संबंधित ग्राहकाने डोस्यातील झुरळाचे फोटो, व्हिडिओ तसेच बिलासह पुरावे जतन करून ऑनलाइन तक्रार दाखल केल्याची माहिती आहे.
म्हणजेच आता हा केवळ सोशल मीडियावरील आरोप राहिलेला नाही. संबंधित यंत्रणेकडे तक्रार गेल्याने अन्न व औषध प्रशासन अर्थात FDA या प्रकरणाची कशी दखल घेते, याकडे शिर्डीकरांसह भाविकांचे लक्ष लागले आहे.
▪️शिर्डी ही देश-विदेशातील भाविकांची श्रद्धास्थळी; मग आरोग्याशी तडजोड का ?▪️
शिर्डी हे केवळ एक शहर नाही, तर देशभरातील लाखो भाविकांच्या श्रद्धेचे केंद्र आहे. येथे दररोज हजारो भाविक हॉटेल्स आणि उपाहारगृहांमध्ये भोजन करतात.
त्यामुळे एखाद्या हॉटेलमध्ये अन्नाच्या स्वच्छतेबाबत तक्रार समोर आली तर ती एका ग्राहकाची बाब म्हणून बाजूला सारता येणार नाही.
▪️भाविकांच्या आरोग्याची जबाबदारी कोणाची ?▪️
हॉटेल चालकांची ?
स्थानिक प्रशासनाची ?
की अन्नसुरक्षा विभागाची ?
▪️‘झुरळ’ प्रकरणातून मोठा प्रश्न समोर !▪️
काल एका ग्राहकाच्या डोस्यात झुरळ निघाले. आज त्याच प्रकरणातून अंड्याचा डोसा आणि शाकाहारी पदार्थांची निर्मिती नेमकी कशी होते? हा दुसरा गंभीर प्रश्न समोर आला आहे.
म्हणूनच पञकार कोणत्याही व्यक्तीला दोषी ठरवत नाही; मात्र ग्राहकांच्या आरोग्याशी संबंधित प्रश्न विचारणे हे पत्रकारितेचे कर्तव्य आहे.
जर सर्व नियमांचे पालन होत असेल तर अधिकृत तपासणीत ते स्पष्ट होईलच.
पण जर नियमांचे उल्लंघन होत असेल, तर कारवाई कोण करणार ?
आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे—
▪️‘व्हेज’ समजून भोजन करणाऱ्या ग्राहकांना त्यांच्या ताटात नेमके काय दिले जाते, याची पूर्ण माहिती मिळतेय का ?
या प्रश्नाचे उत्तर आता चिन्ना राव यांच्या हॉटेल प्रशासनाने आणि संबंधित अन्नसुरक्षा विभागाने देणे आवश्यक आहे.
भाग–३ मध्ये :
या प्रकरणात अन्नसुरक्षा नियम नेमके काय सांगतात? हॉटेलमध्ये तपासणी झाली तर कोणकोणत्या बाबी तपासल्या जाऊ शकतात आणि ग्राहकांच्या तक्रारीवर FDA ची पुढील भूमिका काय असू शकते
